EGOERA KRITIKOA

Irakasle funtzioaren ikasgaian, oraingoan egoera kritiko bat egitea edo asmatzea planteatu digute. Lan honetan hainbat arlo garatzeko eta lantzeko aukera izan dugu.

Hasteko, egoera kritikoaren azalpena egin dugu.  Azalpen horren lehenengo atala testuingurua izan da. Bertan, non, noiz, nola eta zergatik gertatu den egoera  hori azaldu dugu. Ondoren,  egoera deskribatzen hasi gara detaile  eta informazio gehiagorekin. Egoera kritikoaren azalpenaren barruan ere aurrekariak sartu edo aipatu ditugu. Bertan haurrei buruz zerbait hitz egin dugu baina ez dugu asko sakondu. Geroago, egoera horren zergatiak azaldu ditugu, eta bukatzeko egoera hori konpondu ahal izateko irtenbideak ipini ditugu.

Lan honen hurrengo atala taula izan da. Bertan gai edo arlo desberdinak banatu ditugu eta horien barruan galdera batzuk planteatu ditugu. Horiei erantzuteko bai, ez edo batzuetan aukerak jarri ditugu, eta gainera, zenbaitetan oharrak jarri ditugu hobeto ulertzeko.

Lanarekin amaitzeko bileraren bideoa grabatu dugu. Bideoaren hasieran bi haurren amak agertzen dira eskolarako bidean beraien artean gertatutakoari buruz  hitz egiten. Geroago zuzendariaren bulegoan jarraitzen du bideoa eta ikus dezakegu zuzendari eta amen arteko elkarrizketa. Ondoren zuzendaria bi andereñoekin biltzen da beraiekin hitz egiteko eta gertatu dena kontatzeko. Eta azkenik, bi andereñoak amak deitu eta biltzeko eskatzen diete. Biltzen direnean gertaerari buruz hitz egiten dute eta konponbideak ateratzen saiatzen dira denen artean.

Bukatzeko, gogoeta edo ondorio txiki bat atera dugu egoera eta lanari buruz. Lan honen bitartez gauza baliogarri eta garrantzitsu asko ikasi ditugula uste dugu eta gure etorkizunean eman daiteken egoera bati aurre egiteko erabili dezakegu. Beraz, balio handiko lana da.

EGOERA KRITIKOAREN GARAPENA

Hurrengo lerroetan egoera kritikoaren garapena ikusiko dugu; hasteko eta gaian kokatzeko egoeraren testuingurua azladuko dugu. Gero, egoera kritikoaren deskripzioa jorratuko dugu, hau da, egoera zertan oinarritu den eta zer gertatu den azalduko da. Ondoren, aurrekariak aurkeztuko ditugu, hau da, halakorik gertatu den edo zergatik uste dugun gertatu dela azalduko da. Amaitzeko irtenbideak azalduko dira, planteatutako egoerari irtenbide posibleak bilatzea.

TESTUINGURUA:

Hurrengo gertaera ikastola kontzertatu batean gertatu da, patioan, goizeko 10 etan, 3 urteko gelako umeak zeudelarik. Ikasle guztiak patioan zeuden jolasten eta 4 irakasle hauen zaintzan.

Patioan, 3 urteko 3 gela zeuden, guztira 60 ume inguru. Patioa irekia da eta honen atea kalera ematen du.

DESKRIPZIOA:

Patioan beti elkarrekin dauden 3 urteko 2 lagun hauen amei buruz hitz egiten zeudelarik hauen bila joatea erabaki dute. Eskolatik joateko unerik egokiena izanda atea zabalik utzi dutelako. Neskato hauek eskutik heldu eta eskolatik joan dira herrira. Bidean haien amak herriko supermerkatuan topatuko dutela pentsatuz. Ikastolatik irten eta zebra bide bat gurutzatu zuten supermerkaturako bidean, une honetan, herriko andra batek haurrak amantalekin ikusi eta huengana hurbildu da bakarrik ikusi dituelako. Eskolatik ihes egin duten galdetu die eta haurrak baietz erantzun ondoren eskolara eraman ditu. Eskolara ailegatzerakoan andereño bati komentatu die eskolatik joan direla haien bila eta hauek oso haserre zuzendariarengana joan dira azalpenak eskatzera. Zuzendaria harrituta geratu da ez zekielako ezer eta azkenean barkamena eskatu die eta jarraian patioko irakasleekin hitz egitera abiatu da. Hauekin hitz egin eta errieta bota ondoren gurasoekin bileratzeko eskatu die hauei barkamena eskatzeko. Hurrengo egunean irakasleak eta gurasoak bileratu dira eta irakasleak barkamena eskatu die eta gurasoek ez zalatzea erabaki ondoren eskolatik joan dira barkamena onartuz eta errepikatu ez delakoan pentsatuz.

AURREKARIAK:

Berez,ez dira aurrekari bereizgarririk gertatu, egoera honetako protagonistak oso formalak izan dira beti eta ez dute izan inolako gatazkarik edo aurrekaririk. 2 ume  hauek betidanik egon dira elkarrekin jolasten patioan inolako arazorik gauzatu gabe. Modu berean eskolan ez da gertatu halakorik.

ZERGATIAK:

Bi neskatoak atea zabalik zegoela ikustean, ez ziren konturatu kalean aurkituko zuketeen arriskua, beraz, kontziente izan gabe joan egin ziren haien amen bila. Beste arrazoi bat izan liteke haren amekin egoteko beharra sentitzen zutela momentu horretan. Bestetik, andereñoen zaintza egokia ez zutenez, patioko beste aldean zeudenez, haurrak eskolatik kanpo joatea erabaki zuten.

IRTENBIDEAK:

Argi dago egoera hauen aurrean irtenbide posible batzuk bilatu behar direla. Dakigunez, egoera larria izan da, zorionez ez da ezer gertatu baina gertatu ahal zen.

Hasteko, patioko segurtasun neurriak indartu behar dira. Haurrak atera diren eta irekitan zegoen atea itxita egon behar da beti, salbuespenik gabe.

Bestetik, haurrei ikasgelako eta patioko arauak zein diren azaldu behar zaizkie, eskolatik ezin direla irten azalduz. Eta horrez gain, patioko atean kartel handi bat jarriko da hortik atera ezin dela azalduz, haurrak argi izateko eta bisualago izateko.

Eta amaitzeko, patioko arduraduna edo irakasle eta andereñoei, jolastokiko leku desberdinetatik egotea eskatuko zaie, eskolako ikasle guztien segurtasuna bermatuz. Ezin izango dute leku berean patio osoa igaro denok batera hitz egiten. Jolastokitik zehar ibili behar dira mugitzen eta haur guztiak kontrolatzen.

Segurtasun edo irtenbide hauek  jarri ondoren zerbait gertatzen bada, berehala zuzendariari eta gurasoei abisatu behar zaie.

ERREGISTRO FITXA

	BAI	EZ	BATZUTAN	OHARRAK
1.Eskolako segurtasuna bermatzea
Patioko segurtasun neurriak nahikoak izan dira?		X
Patioa leku bakar batetik zaindu daiteke?		X
Eskolak inguratzen duen espazioa arriskutsua da?	X
Patioko atea itxita egon da?		X
Patioko arduradunen kopurua nahikoa izan da?	X
Eskolatik ezin dela irten adierazten duten seinalerik daude atean?		X
2.Irakasleen profesionaltasuna ziurtatzea
Patioko arduradunak (irakasleak) adi  egon dira?		X
Irakasleek lana behar bezala bete dute?		X
Irakasleak erantzule agertu dira egoeraren aurrean?	X
Irakasleek berehala gurasoak deitu dituzte?		X		Umeak izan dira gurasoei kontatu dietenak.
Irakasleek haurrekin hitz egin dute?	X
Irakasleek zuzendariari gertatutakoaren berri eman diote?		X		Zuzendariak gertatutakoa jakin izan du gurasoek kontatu diotelako.
3.Haurrak oinarrizko arauak errespetatzea
Egoera honek ondorioak eragin dizkie haurrei?	X			Bietako batek txiza egin du ohean
Haien erantzukizunaren parte onartu dute?	X
Egunerokotasunean eskolako arauak errespetatu dituzte?	X
Haurrak gai dira arauak barneratzeko?	X			Normalean bai, baina eskolatik ezin zirela irten ez zekiten.
Eskolako arauak azaldu zaizkie haurrei?	X
Eskolako arauak bete dituzte?		X		Oraingo honetan ez dute errespetatu
Eskolako arauak argiak dira haurren ulermen mailarako?			X	Arau batzuk nahiko konplexuak dira haurren ulermen mailarako, beraz, arau hauek betetzeko batzutan ez dira gai.
4.Gurasoen inplikazioa eta konfiantza mantentzea
Gurasoei gertatutakoa ondo azaldu zaie?	X			Nahiz eta haien alabengandik enteratu gertatutakoaz
Gurasoen erantzuna egoeraren aurrean ulergarria izan da?	X			Oso haserre hurbildu dira eskolara, egoera larria izan baita.
Gurasoen kezkak eta kexak entzun dira?	X
Gurasoek planteatutako zigorra edo hartu beharreko neurriak kontuan hartu dira?	X
Gurasoek eskolara hurbildu dira azalpenak eskatuz?	X			Enteratu bezain laster eskolara hurbildu dira
Gurasoen jarrera egokia izan da irakasle-zuzendari aurrean?			X	Momentu batzuetan formak ez dira egokiak izan, baina ulergarria izan da egora oso larria izan delako.
Gurasoek eskolan konfiantza galdu dute?		X		Gertatutakoaren aurrean barkamena eskatuz gero, barkamena onartu dute,beraz, eskolan konfiantza galdu ez dutela esan dezakegu

Goian daukagun erregistro fitxa honetako erantzunak asmatuak izan dira, saiatu gara gure egoera kritikoaren paperean sartzen, ahalik eta hoberen erantzun ahal izateko; gainera, taldekide batek egoera honen antzekoa bizi izan du eta oso lagungarria izan zaigu bere esperientzia pertsonala taula betetzeko eta orokorrean lana osatzeko. Erregistro fitxa honetan, 4 helburu nagusi jarri ditugu eta hauek bete daitezkeen jakiteko 5-6 galdera; erantzuna BAI, EZ edo BATZUTAN izanik eta OHARREN atala gehituz. Aipatutako helburu horiek hurrengoak dira: Eskolako segurtasuna bermatzea, irakasleen profesionaltasuna ziurtatzea, haurrak oinarrizko arauak errespetatzea eta gurasoen inplikazioa eta konfiantza mantentzea. Galdera guztiak erantzun ondoren, ondorio batzuk ateratzera ausartu gara, ondorio hauek, planteatutako helburuen ingurukoak izan dira. Hori horrela izanda, hauek izan dira helburu bakoitzetik ateratako ondorioak:

1.      Eskolako segurtasuna bermatzea: argi dago planteatutako egoera kritikoa oso egoera larria dela eta berriz ez gertatzeko egin beharreko oinarrizko gauza eskolako segurtasuna bermatzea dela. Taularen emaitzen arabera esan daiteke, eskolako segurtasun neurriak ez direla nahikoak izan, patioko atea irekita egon delako, patioa leku bakar batetik ezin daitekeelako zaindu… beraz, uste dugu, eskolako segurtasuna bermatzeko eta modu berean haurrena, patioko arduradunen kopurua igo beharko litzatekeela eta irekita egon den patioko ate hori beti itxita dagoela ziurtatzea.

2.      Irakasleen profesionaltasuna ziurtatzea: atala hau aztertu ondoren ikus dezakegu irakasleen profesionaltasun maila ez dela oso handia izan, zuzendaria eta gurasoak berehala abisatu ez dituztelako, patioan adi egon ez direlako, patioko atea itxi ez dutelako… horregatik, espedientea irekitzea erabaki dugu, akats larriak bete dituztelako eta uste dugulako dela zigorrik onena halako egoerarik berriz ez gertatzeko.

3.      Haurrak oinarrizko arauak errespetatzea: haurrek arauak errespetatzea zaila izan daiteke batzuetan, arauak ondo azalduta egon ez direlako edo hauek ulermen mailarako zailak direlako. Argi dago, oso garrantzitsua dela eskolako arauak barneratzea, bizikidetza errazteko eta horrelako arazoak saihesteko. Taulan ikus dezakegun moduan batzuetan kostatu egin zaie arauak ulertzea nahiz eta gehienetan hauek errespetatu eta bete. Horregatik garrantzitsua izango da oinarrizko arauak berriz azaltzea, kontuan hartuta haurren adina eta modu berean hauen ulermen maila.

4.      Gurasoen inplikazioa eta konfiantza mantentzea: atal hau betetzea oso garrantzitsua izango da ere; egia da egoera larria izan denez kontrakoa gertatzeko arriskuan gaudela, horregatik ezinbestekoa izango da gurasoen kezkak eta kexak entzutea eta kontuan hartzea eta modu berean enpatikoak izatea.

    GURASOEKIN ELKARRIZKETA

Aurreko bideoan ikusi dugun moduan, hau da, gurasoekin egindako elkarrizketan, argi dago erregistro formala erabili dela, egoera larria baitzen. Bideo honetan hainbat elkarrizketa txertatu nahi izan ditugu egoera argiago ikusteko, alde batetik, ihes egindako haurren amen arteko elkarrizketa hauen haserrea ikusteko. Bestetik, ama hauek zuzendariarekin izandako elkarrizketa azalpenak eskatzeko; ondoren, zuzendariak irakasleekin mantendutako elkarrizketa azalpenak eskatzeko. Gero, irakasleek gurasoekin telefonoz mantendutakoa, haiekin bileratzeko. Gurasoei bilerara joateko deia egitea telefonoz izatea erabaki genuen egoera larria zelako eta gurasoekin lehen bait lehen hitz egiteko beharra ikusten genuelako. Bukatzeko grabatu dugun elkarrizketa izan da irakasleen eta haurren amen artekoa, baina kasu honetan, aurrez aurrekoa izan da.

 Bideoa egiterako orduan, denok parte hartu dugu eta rol ezberdinak antzeztu egin ditugu azken batean nahi genuen helburua lortuz. Hasierako momentuan, urduri sentitu ginen , baina denbora joan ahala, konfiantza hartuz joan ginenez, erosoago sentitu ginen eta dena ondo atera egin zen.

 Lan honek rol desberdinak jokatzeko aukera eman digu. Irakasle, ama edo zuzendari izateko aukera izan dugu eta ikusi dugu egoera berdinean pertsona desberdinak nola jokatu dezakete. Lan hau oso lagungarria izan daiteke gure etorkizunerako horrelako egoerak egunero topatu dezakegulako gure lanean. Beraz, nahiz eta hasieran beldurra edo lotsa izan, poliki-poliki erosoago sentitzen ginen eta azkenean egoera ondo antzeztea lortu genuen denen artean.

Egoera kritikoaren lana burutu ondoren eta honen atal guztiak Garatu ondoren (egoera kritikoa, control serenad, gurasoekin elkarrizketa…) esan dezakegu lan oso interesgarria eta etorkizunerako baliagarria iruditu zaigula. Lan honen bidez, gertaera kritiko batek dituen atal guztiak landu ditugu eta modu berean hauetatik ikasi (gure jarrera zein izan beharko litzatekeen, egoera larri baten aurrean nola jokatu beharko genukeen edota zeintzuk izan beharko litzatekeen hartu beharreko neurriak). Onartu behar dugu , hasiera batean nahiko galduta geundela, ez genekielako nondik hasi edo lana zelan garatu. Atalik dibertigarriena argi dago bideoa izan dela, irakasle, guraso edota zuzendariaren rolak hartu behar izan ditugulako.Aipatu behar dugu ere, askotan errepikatu behar izan ditugula bideoak, informazio faltagatik edo blokeatuta geratzen ginelako baina azkenean lana bukatzea lortu dugu eta ezagutza positiboak atera ditgula lan honetatik.

BIBLIOGRAFIA

Bassedas, E. et al. (1984). Las pautas de observación. Servicios Municipales de Asesoramiento Psicopedagogico de Sat Boi y Sant Just Desvern. Evaluación y seguimiento en parvulario y ciclo inicial. Pautas de observación- delakoan (35-33). Visor Libros. Madril. Honako webgune honetatik berreskuratua: file:///C:/Users/Usuario/Downloads/behaketarako_pautak%20(1).pdf

Herrero, M. L. (1997). La importancia de la observación en el proceso educativo. Revista Electrónica Interuniversitaria de Formación del Profesorado, 1(0). Honako webgune honetatik berreskuratua: file:///C:/Users/Usuario/Downloads/observacion.pdf

Navarro, R., López, A., Barroso, P. (1998). Revista Electrónica Interuniversitaria de FORMACIÓN del PROFESORADO continuación de la antigua Revista de Escuelas Normales. El análisis de incidentes críticos en la formación inicial de maestros.